GR2026 Verkiezingsprogramma
Versie 0.3
24 januari 2026
24 januari 2026
Vrijheid, veiligheid en een sterke stad voor iedereen
Leeuwarden is een stad met een rijke geschiedenis en een groot toekomstpotentieel. Van de Oldehove die al eeuwen het stadsbeeld bepaalt tot de bedrijvigheid rond de havens, de markten en de kennisinstellingen: Leeuwarden is een plek waar wonen, werken en ondernemen samenkomen. Maar het echte fundament van de stad zijn haar inwoners: mensen die verantwoordelijkheid nemen, initiatief tonen en hun leven hier opbouwen.
Tegelijkertijd staat Leeuwarden voor duidelijke opgaven. De woningmarkt zit op slot, de bereikbaarheid en veiligheid in de binnenstad vragen voortdurende aandacht, de zorg moet toegankelijk blijven voor wie die nodig heeft, en de belastingdruk is voor veel huishoudens en ondernemers te hoog. Te vaak wordt geprobeerd deze problemen op te lossen met regels, subsidies en centrale sturing. Dat leidt tot bureaucratie, hogere kosten en minder ruimte voor eigen keuzes.
BVNL kiest voor een andere koers. Wij geloven in een gemeente die zich richt op haar kerntaken: zorgen voor veiligheid, een goed functionerende openbare ruimte, betrouwbare dienstverlening en een rechtszeker bestuur. Wij geloven in vrijheid van burgers en ondernemers om hun eigen leven vorm te geven, in een woningmarkt die werkt door voldoende aanbod, in zorg die beschikbaar is zonder betutteling, en in lage lasten zodat mensen zelf kunnen beslissen wat zij met hun geld doen.
Ons programma rust op drie heldere uitgangspunten: maximale individuele vrijheid, een sterke en zichtbare handhaving van recht en orde, en een sobere overheid met lage en eerlijke belastingen. Dat betekent: bouwen mogelijk maken in plaats van blokkeren, ondernemen faciliteren in plaats van belemmeren, privacy beschermen in plaats van ondermijnen, en publieke middelen besteden aan wat echt noodzakelijk is.
Dit verkiezingsprogramma is geen verzameling mooie woorden, maar een samenhangende visie op een vrij, veilig en welvarend Leeuwarden. Een stad waar starters weer een woning kunnen vinden, waar ondernemers ruimte krijgen om te groeien, waar ouderen en kwetsbaren kunnen rekenen op passende ondersteuning, en waar iedereen zich zonder angst door de stad kan bewegen. Met duidelijke keuzes, realistische plannen en respect voor eigendom, verantwoordelijkheid en keuzevrijheid bouwen we aan een Leeuwarden dat niet alleen aantrekkelijk is, maar vooral sterk, leefbaar en toekomstbestendig.
Vrij bouwen, eigendom respecteren, betaalbaarheid via aanbod
Wonen is een basisvoorwaarde voor vrijheid en zelfstandigheid. In Leeuwarden is de woningnood het gevolg van jarenlange schaarste, regelgeving en politieke sturing. Starters vinden geen betaalbare woning, gezinnen wijken uit en ouderen kunnen niet doorstromen. Dat probleem lossen we niet op met quota, verboden en subsidies, maar met één krachtig principe: meer bouwen, sneller bouwen en vrijer bouwen.
BVNL kiest voor een woningmarkt die wordt gestuurd door vraag en aanbod, niet door centrale planning. De gemeente moet geen percentages opleggen voor woningtypen, geen doelgroepen bevoordelen en geen eigendomsgebruik voorschrijven. Ontwikkelaars, woningcorporaties en particuliere bouwers moeten binnen duidelijke, eenvoudige ruimtelijke kaders de ruimte krijgen om te bouwen wat mensen daadwerkelijk nodig hebben.
Wij maken bouwen mogelijk door:
Betaalbaarheid ontstaat niet door subsidies of prijsplafonds, maar door aanbod. Meer woningen betekent minder schaarste en lagere prijzen. De gemeente moet daarom geen zelfbewoningsplicht, geen opkoopverboden en geen leegstandboetes invoeren. Eigendom betekent vrije beschikking: kopen, verhuren, ontwikkelen of tijdelijk leeg laten staan is een recht zolang de wet wordt nageleefd.
Duurzaamheid mag nooit een bouwblokkade worden. Niemand wordt verplicht tot warmtepompen, zonnepanelen of specifieke installaties. De rol van de gemeente is niet om technologie af te dwingen, maar om veiligheid en bouwkwaliteit te waarborgen. Innovatie komt uit de markt, niet uit dwang.
Voor ouderen, starters en studenten geldt: de gemeente schrijft geen oplossingen voor, maar maakt ze mogelijk. Door:
Voor opvang en bijzondere woonvormen geldt: geen groepsvoorrang, geen permanente druk op woonwijken en geen ongelijke behandeling bij woningtoewijzing. Iedereen wordt volgens dezelfde regels behandeld.
BVNL bouwt aan een Leeuwarden waarin:
Vrijheid vraagt om orde, recht en zichtbare handhaving
Vrijheid kan alleen bestaan waar veiligheid en rechtsorde worden gewaarborgd. In Leeuwarden moeten inwoners, ondernemers en bezoekers zich zonder angst kunnen bewegen in de stad, in de wijken en in de dorpen. Openbare orde en bescherming van eigendom behoren tot de kerntaken van de overheid. Daarop mag niet worden bezuinigd en daarover mag geen twijfel bestaan.
BVNL kiest voor een nuchter, klassiek-liberaal veiligheidsbeleid: streng op criminaliteit en ondermijning, terughoudend met betutteling, en met respect voor individuele vrijheid zolang anderen niet worden geschaad. Handhaving richt zich op daders, niet op levensstijl.
Het gedoogbeleid blijft beperkt tot gebruik zonder overlast. De prioriteit ligt bij:
Gebruik zonder overlast is geen handhavingsprioriteit. De overheid treedt op waar eigendom, veiligheid en openbare orde worden aangetast.
BVNL wil:
Geen algemene verboden, geen symboolbeleid, maar handhaving op concrete overtredingen.
Ondernemers zijn primair zelf verantwoordelijk voor veiligheid in hun zaak. De overheid:
Bescherming van omwonenden staat voorop. Verwarde personen krijgen:
De straat is geen zorginstelling.
Voorlichting en jeugdpreventie mogen, mits:
De overheid informeert, maar schrijft geen levensstijl voor.
Veiligheid wordt versterkt door:
BVNL staat voor:
Leeuwarden moet een stad zijn waar je vrij kunt leven, ondernemen en uitgaan — omdat orde en recht consequent worden gehandhaafd.
Doelmatige ondersteuning, eigen regie en een overheid die levert wat zij belooft
Zorg en ondersteuning zijn bedoeld voor mensen die tijdelijk of structureel niet zelfstandig kunnen functioneren. In een vrije samenleving is de eerste verantwoordelijkheid die van het individu, het gezin en het sociale netwerk. De overheid heeft daarbij een vangnetfunctie: zij moet hulp toegankelijk, rechtvaardig en efficiënt organiseren, zonder betutteling, verspilling of bureaucratie.
BVNL wil een Wmo die doet waarvoor zij is bedoeld: snelle, betrouwbare en maatgerichte ondersteuning voor wie dat echt nodig heeft, met maximale keuzevrijheid en minimale administratieve last.
Iedere inwoner heeft recht op tijdige besluitvorming. Daarom:
De gemeente is uitvoerder, geen zorgregisseur.
Cliënten behouden regie over hun zorg:
Geen politieke selectie van “gewenste” zorgvormen, maar ruimte voor professionals en cliënten.
Zorggeld is gemeenschapsgeld en moet doelmatig worden besteed:
Elke euro die verdwijnt in bureaucratie of fraude is een euro minder voor mensen die hulp nodig hebben.
Mantelzorg is geen overheidstaak, maar verdient erkenning:
De overheid faciliteert, maar neemt de zorgrelatie niet over.
BVNL kiest voor:
Het belang van het kind staat voorop, niet het systeem.
Voorlichting en vroegsignalering zijn zinvol zolang zij:
Samenwerking tussen zorg, huisarts en maatschappelijke ondersteuning moet praktisch zijn, niet bestuurlijk opgeblazen.
BVNL staat voor een Wmo en jeugdzorg die:
Zorg is geen politiek instrument, maar een voorziening die mensen helpt hun zelfstandigheid te behouden.
Snelle hulp waar nodig, met regie bij gezin en professional
Jeugdzorg is bedoeld voor situaties waarin kinderen en gezinnen tijdelijk of structureel ondersteuning nodig hebben om veilig en gezond te kunnen functioneren. In een vrije samenleving ligt de primaire verantwoordelijkheid bij ouders en het sociale netwerk. De overheid heeft een vangnetfunctie: zij moet ingrijpen waar veiligheid of ontwikkeling in het geding is en zorgen voor tijdige, effectieve en proportionele hulp.
BVNL wil een jeugdzorg die kleinschalig, toegankelijk en resultaatgericht is, met zo min mogelijk bureaucratie en zo veel mogelijk professionele ruimte.
Kinderen die hulp nodig hebben, moeten die snel krijgen. Daarom:
Niet door meer plannen en rapportages, maar door sneller beslissen en uitvoeren.
De gemeente mag geen voorkeursbeleid voeren voor “eigen” of “lokale” aanbieders. In plaats daarvan:
Concurrentie bevordert kwaliteit en voorkomt bureaucratische monopolies.
Uithuisplaatsing en drangmaatregelen zijn ultimum remedium. BVNL zet in op:
De overheid beschermt kinderen, maar vervangt ouders niet.
Jeugdzorgprofessionals moeten hun vak kunnen uitoefenen zonder beleidsdwang:
De inhoud van zorg wordt bepaald door deskundigheid, niet door spreadsheets.
Gegevensdeling moet:
Geen centrale datasystemen als doel op zich, wel veilige en doelgerichte samenwerking.
Voorlichting en opvoedondersteuning zijn waardevol, mits:
De overheid informeert, maar schrijft geen opvoedstijl voor.
BVNL staat voor een jeugdzorg die:
Jeugdzorg is geen beleidsproject, maar een vangnet voor kinderen die het nodig hebben – menselijk, proportioneel en met respect voor vrijheid en verantwoordelijkheid.
Vrij bewegen, goede doorstroming en veilige infrastructuur
Bereikbaarheid is een randvoorwaarde voor vrijheid, economische activiteit en leefbaarheid. Inwoners, ondernemers en bezoekers moeten zich vlot, veilig en zonder onnodige belemmeringen door de stad kunnen verplaatsen. De overheid heeft hierbij een duidelijke kerntaak: zorgen voor goed functionerende infrastructuur, heldere verkeersregels en een inrichting van de openbare ruimte die veiligheid en doorstroming bevordert.
BVNL kiest voor een verkeersbeleid dat uitgaat van keuzevrijheid en functionaliteit, niet van ideologische sturing of het weren van bepaalde vervoermiddelen.
De stad wordt zo ingericht dat verkeer voorspelbaar en veilig is:
De auto is voor veel mensen een noodzakelijk vervoermiddel. Daarom:
BVNL ondersteunt een goed functionerend OV en veilige fietsinfrastructuur, mits:
Goede verbindingen met de regio zijn essentieel voor werkgelegenheid en vestigingsklimaat:
BVNL staat voor een verkeersbeleid dat:
Een bereikbare stad is een vrije stad, waarin mensen zonder omwegen kunnen wonen, werken, ondernemen en elkaar ontmoeten.
Kerntaken eerst: veilig, bereikbaar en goed onderhouden
De openbare ruimte is een collectieve voorziening die in dienst staat van veiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid. Stoepen, wegen, bruggen, kades en groenvoorzieningen moeten functioneel, veilig en goed onderhouden zijn. Dat is een kerntaak van de gemeente en geen terrein voor prestigeprojecten of ideologische verfraaiing.
BVNL kiest voor een nuchtere, doelmatige aanpak: eerst achterstallig onderhoud wegwerken, daarna pas ruimte voor verfraaiing.
Prioriteit ligt bij:
Geen uitstel, geen lapmiddelen, maar structureel onderhoud met langetermijnplanning.
Een schone openbare ruimte is een kwestie van normhandhaving:
De overheid zorgt voor orde; gedragscorrectie gebeurt primair via handhaving, niet via betuttelende publiekscampagnes.
Groen in de openbare ruimte is functioneel waar het:
Geen symbolisch groenbeleid, geen prestigeparken, geen ideologische herinrichting van straten.
Bewoners mogen meedenken, maar de gemeente blijft verantwoordelijk voor:
BVNL staat voor een openbare ruimte die:
De stad moet werken voordat zij wordt versierd. Een betrouwbare overheid zorgt eerst voor veilige stoepen en bruggen, daarna pas voor bloembakken en kunst.
Vrije keuze, gegevensberscherming en geen digitale afhankelijkheid
Digitale infrastructuur is een kernvoorziening van de moderne overheid. Burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat hun gegevens veilig zijn, dat de overheid transparant handelt en dat zij niet afhankelijk wordt van gesloten systemen of buitenlandse machtsblokken. Digitale soevereiniteit is geen ideologie, maar een kwestie van rechtszekerheid, continuïteit en privacybescherming.
BVNL kiest voor een overheid die technologisch onafhankelijk is, contractvrijheid behoudt en de privacy van burgers als fundamenteel recht behandelt.
De gemeente:
Niet om “Big Tech” te bestrijden, maar om concurrentie, keuzevrijheid en onderhandelingskracht te behouden.
Persoonsgegevens zijn eigendom van de burger. Daarom:
Technologie mag de vrijheid versterken, niet ondermijnen.
Digitalisering moet:
Geen digitale dwang, maar keuzevrijheid tussen digitaal en fysiek contact.
BVNL staat voor een digitale overheid die:
Digitale vrijheid is een verlengstuk van persoonlijke vrijheid. De overheid moet dienen, niet volgen, en beschermen, niet controleren.
Vrij ondernemen, lage lasten en ruimte voor groei
Een sterke lokale economie ontstaat niet door subsidies en voorkeursregelingen, maar door vrijheid, rechtszekerheid en lage lasten. Ondernemers creëren banen wanneer zij ruimte krijgen om te investeren, te innoveren en te groeien zonder onnodige regels of politieke selectie.
Leeuwarden kent leegstand in kantoren en winkelpanden. Herontwikkeling is in de eerste plaats een zaak van eigenaren en investeerders, niet van de overheid. De rol van de gemeente is niet om projecten te subsidiëren, maar om belemmeringen weg te nemen: soepele bestemmingswijzigingen, snelle vergunningverlening en duidelijke, stabiele regels.
BVNL kiest daarom voor:
Belastingen verlagen we niet voor selecte sectoren of “banenplannen”, maar voor iedereen:
De gemeente organiseert geen economische sturing via subsidies, trainingen of matchmaking. Kennisuitwisseling tussen onderwijs en bedrijfsleven ontstaat via vrijwillige samenwerking, niet via gemeentelijke programma’s.
Regionale en internationale samenwerking is welkom waar zij:
BVNL wil een Leeuwarden waar ondernemen loont omdat:
Zo groeit werkgelegenheid niet door plannen, maar door vrijheid.
Vrij initiatief, geen cultuurpolitiek, kerntaken eerst
Sport, cultuur en recreatie verrijken het leven, maar behoren in een vrije samenleving in de eerste plaats tot het domein van burgers, verenigingen en ondernemers. De overheid schept randvoorwaarden, maar bepaalt niet welke activiteiten worden bevoordeeld of gefinancierd.
BVNL kiest daarom voor een terughoudende rol van de gemeente: geen cultuursturing, geen selectieve subsidies en geen prestigeprojecten, maar ruimte voor particulier initiatief en verenigingsleven.
Sportvoorzieningen zijn belangrijk, maar geen kerntaak van de overheid in uitbreidende zin:
Cultuur is een zaak van makers en publiek, niet van politiek:
Evenementen en recreatie zijn private of maatschappelijke initiatieven:
BVNL staat voor een beleid waarin:
Een levendige stad ontstaat niet door subsidies, maar door vrijheid, initiatief en betrokkenheid van inwoners zelf.
Lage lasten, minimale overheid, maximale transparantie
Belastinggeld is geen vrij besteedbaar politiek budget, maar het eigendom van inwoners dat de overheid slechts mag gebruiken voor haar kerntaken. Een klassiek-liberale gemeente streeft daarom naar zo laag mogelijke lasten, een sobere begroting en volledige transparantie.
BVNL kiest voor:
Uitgaven worden kritisch getoetst op noodzaak, doelmatigheid en kerntaak:
De gemeente moet financieel voorspelbaar en controleerbaar zijn:
Elke euro die niet nodig is voor veiligheid, infrastructuur en basisdienstverlening, hoort bij de burger te blijven. Lage lasten zijn geen gunst, maar een recht.
Dit programma is een heldere keuze voor vrijheid, veiligheid en een sobere, betrouwbare overheid. Voor een Leeuwarden waar eigendom wordt gerespecteerd, waar ondernemers ruimte krijgen, waar zorg en ondersteuning beschikbaar zijn voor wie dat nodig heeft, en waar de overheid zich beperkt tot haar kerntaken.
BVNL kiest voor inwoners die zelf verantwoordelijkheid nemen: de starter die een woning zoekt, het gezin dat veilig wil wonen, de ondernemer die wil groeien zonder onnodige regels, en iedereen die zijn leven in vrijheid wil vormgeven zonder betutteling of bevoordeling van groepen.
Samen bouwen we aan een stad die sterk is door haar inwoners, niet door haar bureaucratie. Een stad die vrijheid beschermt, orde handhaaft en ruimte laat voor initiatief. Dat is het Leeuwarden van morgen: leefbaar, veilig en toekomstbestendig.
Erik Nijenhuis
Website: bvnl-leeuwarden.nl